صفحه اصلی | نقشه سایت | تماس با ما | English امروز :
تعریف :
نوعی جراحت پوست است که در اثر حرارت ، مواد شیمیایی ، جریان الکتریکی و اشعه رادیو اکتیو ایجاد می‌شود. جراحت سوختگی می‌تواند از این فراتر رود و ساختمانهای زیر پوست مثل ماهیچه‌ها ، استخوانها ، اعصاب و رگهای خونی را نیز گرفتار کند.
انواع سوختگی ها :
سوختگی های پوست را می‌توان به دو دسته با ضخامت نسبی و تمام ضخامت نیز طبقه ‌بندی کرد.
  • ضخامت نسبی :در سوختگی های با ضخامت نسبی، اپیدرم یا اپیدرم و قسمت فوقانی درم درگیر می‌شوند و به بافت های زیرین آسیبی وارد نمی‌ شود.

  • تمام ضخامت :سوختگی های تمام ضخامت علاوه بر درم و اپیدرم به لایه‌های زیر پوستی نیز آسیب می‌ رسانند.

هر دو این سوختگی ها را می‌توان با سیستم دیگری که درجه نامیده می‌شود به انواع درجه یک، درجه دو و درجه سه تقسیم بندی کرد که خفیفترین نوع آن سوختگی درجه یک است. سوختگی های درجه یک و دو از نوع ضخامت نسبی و درجه سه از نوع تمام ضخامت هستند.
  • سوختگی درجه اول : اگر فقط پوستتان قرمز شود و حساس باشد و دردی را احساس نکنيد و تاولی هم نزند، سوختگی شما، درجه اول است و در عرض يک هفته بدون بر جای گذاشتن جای زخم از بين می‌رود. این نوع سوختگی سطحی و خفیف ترین نوع سوختگی است که فقط لایه ی خارجی پوست یعنی اپیدرم را درگیر می کند.
    ظاهر سوختگی :پوست در محل سوختگی گرم، قرمز و حساس به لمس است و می ‌تواند کمی متورم باشد وقتی با نوک انگشت به ملایمت به ناحیه سوخته فشار وارد کنیم قرمزی بطور موقت سفید می‌شود. سوختگی درجه یک در عرض چند روز بدون بر جای گذاشتن جوشگاه و گوشت اضافه (اسکار) با پوسته ریزی محل سوختگی بهبود می‌ یابد.

  • سوختگی درجه دوم : این نوع سوختگی، سوختگی با شدت متوسط است که فقط اپیدرم و قسمتی از درم (اما نه همه درم) را مبتلا می‌کند و به بافتهای زیرین آسیبی نمی ‌رساند. در سوختگی درجه دوم پوست تاول می زند و تورم و ترشح مايع و درد شديد ديده می شود که بهبودی اين زخم سه هفته‌ طول می‌کشد و باید به پزشک مراجعه شود.
    ظاهر سوختگی :محل سوختگی دارای قرمزی قابل توجه ، تاول و ظاهری توری مانند یا شبکه‌ای شکل است. مانند سوختگی درجه یک با فشار انگشت در محل قرمزی ، سفیدی موقت ایجاد می‌شود. معمولاً شکافهای کوچکی در اپیدرم و تاولهای بزرگ پر از مایع دیده می‌شوند. از آنجایی که پلاسما ( بخش خون) و مایعات بافتی به تراوش خود ادامه داده و باعث برآمده شدن لایه فوقانی پوست می‌شوند ممکن است تا 48 ساعت پس از وقوع آسیب نیز تشکیل تورم و تاول ادامه داشته باشد. پوست ناحیه سوختگی در ظاهر متورم و خیزدار بوده و مرطوب و عرق کرده به نظر می رسد.
    مشخصه این نوع سوختگی درد بسیار شدید و عمیق می‌باشد و سوختگی بینهایت به لمس حساس است بطوری که حتی برخورد باد یا جریان هوا با آن سبب درد سوزاننده‌ای می‌شود. اگر سوختگی درجه دو بطور مناسب درمان و مراقب شود خودبخود بهبودی می‌یابد و جوشگاه بسیار کمی بر جای می‌گذارد. در این نوع سوختگی امکان عفونت یافتن زخم سوختگی وجود دارد که باید از این نظر مراقبت شود.

  • سوختگی درجه سوم : در سوختگی درجه سه تمام ضخامت پوست ، یعنی اپیدرم و درم ، تخریب می‌شود و حتی ممکن است آسیب عمیقتر شده و بافتهای زیر پوستی چربی ، ماهیچه و استخوان را نیز درگیر کند. گاهی تمایز سوختگی درجه سه از سوختگی درجه دو مشکل می‌باشد؛ با این وجود ناحیه سوختگی در نوع درجه سه معمولاً سیاه رنگ و یا خشک و سفید است اما در نوع درجه دو قرمز و مرطوب بوده و ظاهر عرق کرده دارد. از طرفی در سوختگی درجه دو بیمار درد شدیدی دارد ولی در سوختگی درجه سه به علت از بین رفتن اعصاب زیر جلدی معمولاً بیمار دردی احساس نمی‌کند؛ بجز مواردی که در اطراف سوختگی درجه سه ، مناطقی از سوختگی درجه دو نیز وجود داشته باشد.
    علل سوختگی درجه سه عبارتند از مایعات بسیار داغ ، شعله شدید آتش ، جریان الکتریکی ، مواد شیمیایی قوی مانند فسفر سفید. عمق سوختگی نه تنها به شدت حرارت عامل سوزاننده بستگی دارد بلکه با مدت تماس ماده سوزاننده با پوست نیز ارتباط دارد.
    ظاهر سوختگی :پوست سوخته ، سفید مرواریدی یا زرد و قهوه‌ای و بعضی مواقع سیاه و زغالی است. بعضی از مناطق پوست ممکن است شفاف شود و می‌توان در زیر آن شبکه‌ای از سیاهرگهای حاوی لخته‌های خون را دید. پوست مرده که شامل پروتئینهای منعقد شده است. لایه‌ای سخت و غیر قابل ارتجاع به نام اسکار )جوشگاه( می‌سازد. جوشگاه خشک و سخت است و به علت از بین رفتن پایانه‌های اعصاب پوست ، در لمس حساس نیست و دردی ندارد. برای ترمیم زخم سوختگی درجه سه ممکن است به پیوند پوست نیاز شود. عفونت مسئله عمده‌ای در ارتباط با این نوع سوختگی است.

عوارض جانبی:
  • شوك‌ به‌ علت‌ از دست‌ دادن‌ مايعات‌ و الكتروليت‌ها (سوختگی‌های‌ شديد)

  • اختلال‌ بينايی در صورت‌ آسيب‌ به‌ چشم‌ها

  • عفونت‌ در ناحيه‌ سوختگی‌

  • تشكيل‌ جوشگاه‌ دايمی‌

  • كزاز و ساير عفونت‌ها‌

عوارض سوختگی :
درمان نامناسب سوختگی می‌تواند موجب عفونت و مرگ، ایجاد نقص عضو و بافت جوشگاهی شود.
تکنیک عمل :
زخم های درجه 2 عمیق و درجه 3، بدون پیوند پوست به موقع بهبود پیدا نمی کنند در واقع نگهداشتن این بافتهای مرده فقط به عنوان یک محل برای التهاب و عفونت عمل می کند. هم اکنون برداشتن زخم سوختگی و پیوند پوست زودرس بوسیله اکثر جراحان سوختگی انجام می شود و روش محافظه کارانه درمان سوختگی بصورت پانسمان و دبریدمان مکرر زخم تا زمان بهبودی زخمهای سطحی و پدیدار شدن بافت گرانولاسیون در زخم درجه 3 و پیوند پوست متعاقب آن، تنها در افراد مسن و کسانیکه جهت بیهوشی و عمل جراحی مناسب نیستند انجام می شود. برداشتن زخم سوختگی به دو روش لایه لایه و یا تا روی فاشیا صورت می گیرد که در روش اول برداشتن نسوج آسیب دیده بصورت لایه لایه تا رسیدن به بستر مناسب و زنده انجام می شود و از نظر ظاهری نتایج بهتری دارد. پس از برداشتن زخم، نوبت به پوشاندن آن می رسد. پوشش ایده ال، پوست خود بیمار است که معمولاً در افراد دچار سوختگی 20 تا 30 درصد ازسطح بدن براحتی می توان با استفاده از پوست خود بیمار، زخم را پوشاند. در سوختگیهای وسیعتر، ممکن است پوست خود بیمار محدود بوده و پوشاندن تمام زخم مقدور نباشد در این شرایط استفاده از پوست جسد، کمک شایانی به پوشاندن زخم بیمار می کند بدین صورت که سطح پوست بیمار را بوسیله مش کردن به نسبت یک به چهار افزایش داده و پس از پوشاندن زخم بیمار بوسیله این پوست مش شده، می توان پوست جسد را روی آن قرار داد. ترمیم کامل پوست بیمار 21 روز بطول انجامیده و پوست جسد خود به خود جدا می شود. اگر پوست خود بیمار علیرغم مش کردن به روش فوق باز هم کافی نباشد می توان زخم باقیمانده را مستقیماً بوسیله پوست جسد پوشاند.
بهبود اسكار سوختگی با تزریق چربی:
چربی تصفیه شده واماده تزریق منبع غنی از سلولهای بنیادی می باشد كه قابل تمایز به بیش از یك سلولی می باشد واین سلولهای بنیادی در بافت چربی است كه می تواند در ترمیم والتیام اسكار سوختگی نقش ایفا كند .این سلولها قادرند علاوه بر ایجاد سلولهای مختلف ، سبب ایجاد عروق جدید شوند واین خود اساس استفاده از تزریق چربی در درمان اسكارهای كلوئید وهپیرتروفیك می باشد این روش در بهبود اسكارهای وسیع سوختگی بدن كه هیچ گونه عمل جراحی نمی توان برای انان انجام داد نیز كاربرد دارد . تركیب این روش با لیزر فركشنال می تواند نتیجه را باز هم بهتر كند .در هرصورت نباید انتظار بهبودی صد در صد را داشت وبسته به نوع اسكار تكرار در جلسات بین 2تا 5 ماه جلسه می باشد . تزریق چربی یك روش جدید وامیدوار كننده برای درمان اسكار های سوختگی می باشد دیده شده است تزریق چربی در بافت اسكار سوختگی، بهبود قابل توجهی در جنس وكیفیت پوست ، رنگ پوست الاستیسته ، ضخامت ونرمی پوست ایجاد می كند . در افراد كه دچار سوختگی صورت شده اند وچشم ویا دهان انها دچاركشیدگی به یك سمت وچسبندگی چانه به گردن ویاكشیدگی پره بینی شده اند تزریق چربی می تواند روش بسیار موثر وراحتی برای بهبود وضعیت آنان باشد. در این روش علاوه بر حذف هزینه های سنگین جراحی ،عدم نیاز به بستری نیاز به دوره نقاهت طولانی نیز ندارد.
نکته اول :
در سوختگی وسعت سوختگی ، عمق سوختگی و محل سوختگی اهمیت دارد. سوختگی دست ف صورت و ناحیه تناسلی نیاز به بستری بیمار است. سوختگی درجه سه با وسعت بیستر از 5 الی 10 درصد نیاز به بستری دارد. و سوختگی با وسعت زیاد با هر درجه ای نیاز به بستری دارد.
نکته دوم :
یکی از عوارض مهم سوختگی اسکارهای هیپرتروفیک و کلوئیدها هستند. این اسکارها باعث چسبندگی پلک ها ، دهان ، گردن ، زیر بغل ، مفاصل ، دست و سایر مناطق مشابه می شوند. در درمان این اسکارها اثر فشار توسط لباسهای مخصوص (گن ها) ، همچنین اثر ژل ها ثابت شده است. بعضی از داروهای گیاهی نیز اثر خوبی دارند. هرجند مطالعات دقیقی در این زمینه انجام نشده است.
دریافت فایل
Design by Dr M.J Fatemi